Ebced & Cifir & Remil

Ebced Hesabı ve Âşık Paşa Türbesi - Havas Okulu
Mobil Görünümdesiniz Klasik Görünüm için TIKLAYINIZ Kayıt ol
Havas Okulu
Etiketlenen Kullanıcılar

1 2 
Ebced & Cifir & Remil>Ebced Hesabı ve Âşık Paşa Türbesi
Havasokulu 16:12 06.02.17
Aşık Paşa Türbesi, Ankara-Kayseri yolu üzerindeki tepede, Aşık Paşa Mahallesi'ndeki büyük mezarlığın içinde yer almaktadır.
Türbe, Aşık Paşa'nın ölüm tarihi olan H. 733/ M.1333 yılına tarihlenmektedir. Türbenin batı cephe ekseninde, hemen saçak altında, üç yönden profilli silmelerle dikdörtgen biçimli çerçeve içine alınmış üç satırlık kitabe bulunur.


Bismillahirrahmanirrahim
Sahip-i ilm-i ledun kutb-i yegâne merd-i hak. Şeyh Paşa İbn-i Muhlis İbn-i Şelh İlyas'dan Amed ender ha'bealem bâz şüd ender zeleç. Rûz-i sezde ez safar leyl-î şeşenbih ey fülân. ( Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla Gizlilik bilgilerinin ıssı, aydınlatıcılar (mürşitler) başı, Yaradan'ın biricik eri, Şeyh Paşa Muhlis'in, o da İlyas'ın oğludur. O bu âleme Ha' ve aynı harfin ebced tutarı 670'de geldi ve Zelece, Lam ve Cim harflerinin ebced tutarı 733 H. yılı 13 Safer Salı günü gecesi bu dünyadan uçtu.)

Yapının banisi kesin olarak bilinmemektedir. Aşık Paşa ailesinden gelen kişilerce yaptırıldığı ileri sürülmektedir. Yapının kubbesinin Kırgız çadırını andırmasından dolayı, mimarının Horasan erenleri ile gelmiş bir Türk olduğu düşünülmektedir. Türbe, Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından 1935 ve 1975 yıllarında onarılmıştır. Yapı, kuzey güney doğrultusunda, dikdörtgen planlı bir alana tek katlı,
iki bölümlü olarak inşa edilmiştir. Kuzeydeki bölüm doğu batı doğrultusunda dikdörtgen planlı, güneydeki bölüm kare planlıdır. Dikdörtgen planlı bölüm, yapının giriş mekanı olarak düzenlenmiştir. Kare planlı bölüm, içerisinde Aşık Paşa'nın sandukası bulunan türbe kısmıdır. Türbenin giriş bölümü daha dar ve yüksek tutularak yandaki bölümden ayrılmıştır. Basık kemerli kapının yer aldığı giriş eyvanının kaş kemeri, iki yanda profilli duvar yüzüne oturtulmuştur. Kemeri, üç yönden dikdörtgen biçimli bir süsleme
çevreler. Geçmelerden biri peş peşe sıralanmış dairelerden, diğeri düğümlerle yapılmış örgüden oluşmuştur. Giriş eyvanının kemer kavsarası, on dilimli istiridye kabuğu biçiminde inşa edilmiştir. Kavsara başlangıcıyla basık kemer arasında yatay şeritler bulunmaktadır. İstiridye biçimli niş altındaki şeritte rumiler, geometrik panolar meydana getirecek şekilde düzenlenmiş ve bir palmet görünümü almıştır. Basık kemerli kapının kemer taşları üzerine yivlerle geçme taklidi yapılmıştır. Bunlardan hemen basık kemer üzerinde yer alan düz şeritle, kavsaranın altındaki bezemeli şerit arasından profilli bir konsol bulunur. Bu konsol,
eyvanının üç duvarını dolanarak yanlarda taş kemere kaide teşkil eder. Bezeme şeridinin iki yanında, köşelerde dilimli birer mukarnas yer almaktadır. Bezeme şeridi ile kavsara arasında bir biri üzerine bindirilmiş iki düz şerit dikkati çeker. Bunlardan alttakinin köşelerinde yan yana sıralanmış dörder mukarnas dilimi bulunur. Üstteki beş yüzeyli şeridin yüzeylerinin kesiştiği
yerlere, dilimli birer mukarnas yerleştirilmiştir. Giriş bölümünün duvar yüzeyi en içten bir silme ile çevrelenerek, eksene ve iki köşeye yerleştirilen birer taştan oluşturulmuş dendanlarla bitirilmiştir. Duvarın dış yan köşelerinde tepe üzeri konmuş, zar biçimli kaideler üzerine oturan başlıksız kaval silmeler, sütunce gibi düzenlenmiştir. Batı cephe ekseninin hemen güneyinde yer alan dikdörtgen çerçeve ile belirlenmiş alan içerisine sivri kemer yerleştirilmiştir. Büyük bezemesiz madalyon bulunan kemer alanının hemen altına, dikdörtgen biçiminde pencere açılmıştır. Yapının güney ve doğu cephe eksenleriyle, doğu cephe eksenin kuzeyinde yer alan pencereleri, dikdörtgen biçimindedir. Doğu cephedeki eksenin kuzeyinde yer alan pencere lentosunda, devşirme malzeme kullanılmıştır. Kuzey cephe ekseninin doğusunda, bugün örülerek kapatılmış, dikdörtgen biçimli bir kapı açıklığının izleri mevcuttur. Saçak silmeleri yapının bütün cephelerini dolaşmaktadır. Saçak hattında, batı duvar eksenine üç satırlık kitabe panosu
yerleştirilmiştir. Profilli saçak silmelerinin gerisinde, kubbenin iki kademeden oluşan, sekizgen prizma biçimli kasnağı yer alır. Üstteki kasnak bölümünü kalın bir silme çevreler. Kaval silmenin üzerinden sekiz dilimli kubbe örtüsü başlar. Yapıya, zeminden beş basamakla çıkılarak girilir. Basık kemerli giriş kapısının üstünde, eksende kare biçimli mazgal pencere vardır. Sivri tonozla örtülü giriş mekanında dört niş bulunmaktadır. Kuzey duvarda, eksenin batısındaki niş, sivri kemerli, doğusundaki ise dikdörtgen
biçimindedir. Giriş mekanının doğu duvarındaki pencere, dikdörtgen biçimlidir. Güney duvarında yer alan nişlerden, eksenin doğusundaki dikdörtgen biçimli, batısındaki sivri kemerlidir. Giriş mekanının doğu bölüm zemini, batıdan doğuya göre ilkin 6 cm yüksekliğinde, sonra 40 cm yüksekliğinde birer sekiyle yükseltilmiştir. Giriş mekanından bir basamakla çıkılarak ana mekana girilir. Sivri kemerli kapı, üç yönden dikdörtgen biçimli çerçeve içine alınmıştır. Kapının sivri kemeri, iki yanda sütunceler üzerine oturtulmuştur. Türbenin ana mekan kapısının iki yanındaki sütunlar, renkli somaki mermerdendir. Ana mekanın doğu, batı ve güney duvar eksenlerinde yer alan pencereler, dış cephedeki biçimlerini içeriye aynen yansıtırlar. Ana mekanın köşelerindeki
sütunları sivri kemerler birbirine bağlar. Sekiz dilimli kubbe, çift katlı geçiş sistemi üzerine oturtulmuştur. Pandantiflerin yer aldığı ilk kat geçişin üzerinde, sekizgen prizma biçimli kasnak bulunmaktadır. Kasnağı, altta ve üstte silmeler çevreler. Aşık Paşa'nın sandukası ana mekanda, kuzey duvarın yanındadır. Dikdörtgen prizma biçimli sanduka, üstte iki yandan pahlanarak bitirilmiştir.
Batı cephesi, mermerden yapılan türbenin kuzey, güney, doğu cepheleri kesme taştan düzenli olarak örülmüştür. Aşık Paşa Türbesi, iki bölümlü planı, yana alınmış dar ve uzun taç kapısı, Kırgız çadırına benzeyen kubbesi ve kubbe önünde saçak silmeleri ile çevrilmiş kitabesi ile özgün bir yapıdır.



AŞIK PAŞA
Asıl adı Ali olan Aşık Paşa, H. 670 / M. 1272 yılında Arapsun'da doğup, H. 733 / M.1333'de Kırşehir'de ölmüştür. “Aşık” lâkabını, tasavvuf düşüncesini benimsediği, “Paşa” lâkabını ise, ailenin büyük oğlu olduğu için almıştır. Eski Türkler büyük kardeşe “beşe” ya da “başağa” derlerdi. Beşe, zamanla Paşa'ya dönüşmüştür. Aşık Paşa'nın dedesi olan Baba İlyas, Horasan'dan gelip Kırşehir'e yerleşmiştir. Baba İlyas'ın dört oğlundan biri olan Muhlis Paşa, Aşık Paşa'nın babasıdır. Selçuklu döneminde çıkan Babailer isyanında Aşık Paşa'nın ailesinin büyük rolü olmuştur. Eserlerinde Öz Türkçe'yi kullanan Aşık Paşa, din ve tasavvuf bilgilerini, Şeyh Süleyman Türkmani'den öğrenmiştir. Aşık Paşa, Kırşehir'de bir zaviye kurmuştur. Aşık Paşa'nın onikibin beyitlik “Garipname” adlı eseri, Türkçe yazılmış olmasıyla önem taşımaktadır. Ünlü mutasavvıf Elvan Çelebi, Aşık Paşa'nın oğlu,meşhur tarihçi Aşıkpaşazade
Aşık Paşa'nın torunudur. Aşık Paşa, çevresine toplanan Oğuz boylarına, dostluk ve kardeşlik fikirlerini aşıladı, onlara Türkçe seslendi, eserlerini katıksız, Öz Türkçe yazdı. Aşık Paşa, Acem ve Arap kültürlerine hayran olanlara karşı tepki gösterdi. Yabancı kültürlere kendini kaptıranlara içi yanarak şöyle seslendi. “Türk diline kimesne bakmaz idi, Türklere her giz gönül akmaz idi,
Türk dahi bilmez idi bu dilleri, İnce yolu, ol ulu menzilleri”


Garipname, Aşık Paşa'nın en tanınmış eseridir. Selçuklu ve Beylikler dönemi Anadolusu'nda Arap, Fars kültür ve dillerinin karşısında, o gün için Garip sayılacak bir tutum izlendiğinden, eserine Garipname adını verdiği düşünülmektedir. Aşık Paşa'nın Garipnamesi, beyit sayısı bakımından XIV. yüzyılda yazılmış en büyük eserdir. Tercüme olmayıp telif olması bakımından da çok değerlidir. Garipname, aruz vezninin “Failatün failatün failün” kalıbıyla yazılmıştır. Tasavvuf ve tekke edebiyatının en seçkin eserlerinden biri olan Garipname, “Tasavvuf Ansiklopedisi” olarak da nitelenmektedir. Garipname, on bab ve her babda on destandan oluşmaktadır. Bazı nüshalarının baş tarafında Farsça mukaddime bulunmaktadır. Yine eserlerin başlangıç kısmında her
bölüm kısa kısa tanıtılmaktadır. Bundan sonra kainatın yaradılışından, tevhit ve münacaat niteliğindeki beyitlere geçilir. Onu Hz. Muhammed (SAV)'e naat, sahabeyi, dört halifeyi, aşere-i mübeşşereyi öven methiye niteliğindeki beyitler takip eder.

Türki dilde ya'ni ma'nî bulalar
Türk ü Tâcik ya'ni yoldaş olalar
Yol içinde birbirini yirmeye
Dile bakup ma'niyi hor görmeye
Tâ ki gönüldür iren ol menzile
Ol gönülde anlanan gelmez dile
Kamusıyla dil dakı hem işedür
İremezse eydür uşdur üşde dür
Hâliyâ doğru haber eydür bu dil
Gerçi kim irmez ana bu kâl-u-kîl
Kamu dilde mani vardur bilene
Kamu yolda Hak bulındı bulana
Kamu dilde var-durur ma'ni sözi
Görene gizlü degül ma'ni yüzi
Ma'ni ehli ma'ninün kadrin bilür
Kanda kim bulsa ana ragbet kılur
Çok acâyip çok garâyip kimseler
Söylenür dilde neler vardur neler
Ma'niyi bir dilde sanman siz hemen
Cümle diller anı söyler bî-gümân
Cümle dilde söylenen ol söz-durur
Cümle gözlerden gören ol göz-durur
Aşık Paşa

Halk arasında anlatılan efsaneye göre; halk, darda kaldığında ya da savaşa girdiğinde, Aşık Paşa kalkar, türbedeki iki mızrağını alıp yardıma koşar. Bir gece parmağı yaralı olarak döner. Türbe bekçisi: “Bizim evliya yine savaştan dönüyor” diye içinden geçirir.
Bunu sezinleyen Aşık Paşa: “Kör olasın” der. Adam o anda görmez olur. Çünkü Aşık Paşa'nın kerametine tanık olmuştur.Türbenin yapımı sırasında topal bir deveden başka hiçbir hayvan, taşları çekemez. Bu yüzden iş, uzadıkça uzar. Sonunda türbe biter ama kubbesi bir türlü tamamlanamaz. İyice sabırsızlanan Aşık Paşa, bir gece kalkıp kubbeyi kendisi örer ve yeniden yerine döner.

Alıntı

Dünyanın En Büyük Havas ve Gizli ilimler Sitesi
Facebook Twitter Google Digg LinkedIn tumblr Getpocket Reddit Email
Cevapla
Deniz 12:40 04.07.17
teşekkürler.
Dünyanın En Büyük Havas ve Gizli ilimler Sitesi
Cevapla
Eminbaba 12:45 09.07.17
Allah razı olsun peki
Dünyanın En Büyük Havas ve Gizli ilimler Sitesi
Cevapla
forevernight38 18:53 13.07.17
Allah Razı Olsun...
Dünyanın En Büyük Havas ve Gizli ilimler Sitesi
Cevapla
ebuzer 03:09 22.07.17
Allah c.c Razı Olsun
Dünyanın En Büyük Havas ve Gizli ilimler Sitesi
Cevapla
Cannis 23:56 22.07.17
teşekkürler
Dünyanın En Büyük Havas ve Gizli ilimler Sitesi
Cevapla
Eloa 09:36 20.11.17
Allah razı olsun.
Dünyanın En Büyük Havas ve Gizli ilimler Sitesi
Cevapla
Labezerin 09:51 20.11.17
Allah senden razı olsun.
Dünyanın En Büyük Havas ve Gizli ilimler Sitesi
Cevapla
vereliniask 17:17 30.12.17
Emeğinize sağlık
Dünyanın En Büyük Havas ve Gizli ilimler Sitesi
Cevapla
İpek 00:34 01.01.18
Allah razı olsun üstadım
Dünyanın En Büyük Havas ve Gizli ilimler Sitesi
Cevapla
Etiketler:asik, ebced, hesabi, pasa, turbesi
1 2 
Cevapla Up

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147