Tasavvuf & Tarikatler

Tekke Edebiyatı - Havas Okulu
Mobil Görünümdesiniz Klasik Görünüm için TIKLAYINIZ Kayıt ol
Havas Okulu
Etiketlenen Kullanıcılar

Tasavvuf & Tarikatler>Tekke Edebiyatı
Och 11:06 03.09.20
TEKKE (TASAVVUF) EDEBİYATI

Tasavvuf, Allah'a gönülden bağlanma, kişinin Allah'ın varlığında kendi varlığından vazgeçmesi esasına dayanan bir düşünce sistemidir. Tasavvuf, Allah'tan başka gerçek varlık olmadığını, Allah'tan gelen insanın tekrar Allah'a döneceği düşüncesini işler. Tekke (Tasavvuf) Edebiyatı da tasavvufun etkisiyle ortaya çıkmıştır. Dinî-Tasavvufî Türk Edebiyatı olarak da adlandırılır. Bu edebiyatının kurucusu 12. yüzyılda Doğu Türkistan'da yetişen Hoca Ahmet Yesevi'dir. Anadolu'da tasavvufun yayılması onun yetiştirdiği öğrenciler vasıtasıyla olmuştur. Tasavvuf kültürünün Anadolu'da yaygınlaşmasında ayrıca Alevi-Bektaşi çizgisindeki şairlerin rolü de oldukça fazladır. Bu sebeplerle 13. yüzyılda Anadolu'da güçlü bir Tekke (Tasavvuf) Edebiyatı oluşmuştur. Bu edebiyat 19. yüzyıla kadar varlığını devam ettirmiştir.

Tasavvuf düşüncesinde Allah'ı bilmek nasıl olur, İnsan dünyaya niçin gönderilmiştir? sorularının cevapları aranır. Tasavvuf felsefesinin esası yüce yaratıcının kendi güzelliğini görmek ve bilinmek istemesidir. Bunu da kâinatın yaratılış gerekçesi sayar. Tasavvufçular, varlıkları Allah'tan kopmuş bir parça olarak görmüşlerdir. Onlara göre evrenin varlığı Allah'ın varlığının bir yansımasıdır. Dolayısıyla Allah "Vahdet-i Vücut"tur. Vahdet-i Vücut düşüncesine göre Allah, tek varlıktır ve aynı zamanda tek güzellik kaynağıdır. Evren ve tüm insanlar Allah'ın görüntüsüdür. Tek varlık Allah olduğu için evrende yer alan diğer varlıklar da asıl varlığa dönmek isterler. Kişilerin kendi varlığını Allah'ın varlığında yok etmeleri tasavvufun son aşamasıdır.


Tekke (Tasavvuf) Edebiyatı'nın Özellikleri

Tekke (Tasavvuf) Edebiyatı İslamiyet'in etkisiyle ortaya çıkmış bir edebiyattır.
Tasavvuf (Tekke) Edebiyatında Allah aşkı, insan, ibadet, ahlak, doğruluk gibi konular işlenmiştir.
Vahdet-i vücut anlayışı esastır. Vahdet-i vücut düşüncesine göre tek bir varlık bulunur. O da Allah'tır. Bütün yaratılmışlar Allah'ın görüntüsüdür.
Tekke şairlerinin çoğu tarikatlardan yetişmiş olup derviş ve şeyh ismiyle bilinirler.
Tasavvufçular düşüncelerini halka yaymak amacıyla şiiri araç olarak kullanmışlardır.
Şair unvanlı kişilerin asıl amaçları bağlı bulundukları tarikatın inançlarını yaymaktır.
Tekke (Tasavvuf) Edebiyatı'nda hem aruz hem de hece ölçüsü kullanılmıştır. Hece ölçüsü daha çok kullanılmıştır.
Dil, halkın anlayabileceği bir dildir. Tasavvufu anlatan terimler nedeniyle yer yer Arapça ve Farsça sözcükler de kullanılmıştır. Dolayısıyla mutasavvıfların dili Divan Edebiyatı'na nispeten sade; Âşık Edebiyatı'na göre de ağır bir dildir.
Tekke (Tasavvuf) Edebiyatı'nda şiirler, musiki eşliğinde söylenmiştir.
Şiirlerde nazım birimi genellikle dörtlüktür. Beyit nazım birimi de kullanılmıştır.
Tekke (Tasavvuf) Edebiyatı'nda daha çok yarım uyak tercih edilmiştir.
Tasavvufçular aşk yoluyla Allah'ı sevdirerek insanların Allah'ı bulmalarına ve kemale ermelerine çalışmışlardır. Onlara göre esas amaç "insani kâmil" olmaktan geçer.
Tasavvufta tarikat yolunda yürüyen kişiye "mürit" veya "derviş", ona yol gösteren rehbere de "mürşit" denir.
Tekke Edebiyatı'nda ürünler ilahi aşkla yoğrulmuş lirik ve didaktik ürünlerdir. Yunus Emre ile dini-tasavvufi edebiyat en mükemmel anlatım yeteneğine ulaşmıştır.
Tekke şiiri, hem halk şiirinden hem de divan şiirinden nazım şekilleri almıştır. İlahi, nefes, deme, şathiye, ayin, devriye, nutuk, hikmet gibi nazım türlerine yer verilmiştir. Gazel, mesnevi, kaside nazım şekilleriyle de yer yer eserler kaleme alınmıştır.
Tekke (Tasavvuf) Edebiyatı'nda saki, şarap, âşık, maşuk gibi mazmunlar kullanılmıştır.


Netten

Dünyanın En Büyük Havas ve Gizli ilimler Sitesi
Cevapla Up

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146